Tofu Nedir? Tofu Peyniri Nasıl Pişirilir, Nasıl Saklanır? Tempeh Farkı

Tofu, bitkisel mutfağın en çok kullanılan protein kaynaklarından biri. Marketlerde “tofu peyniri” ya da “soya peyniri” adıyla da karşına çıkabilir. Peki tofu tam olarak nedir, nasıl yapılır, hangi çeşidi ne için kullanılır ve nasıl pişirilir ki lezzetli olsun? Bu rehberde hepsini anlattık; sonunda da tofunun yakın akrabası tempehe kısaca değindik.

Tofu nedir?

Tofu, soya sütünün pıhtılaştırılıp preslenmesiyle elde edilen bitkisel bir besindir. Yapılışı peynire çok benzediği için Türkçede tofu peyniri ya da soya peyniri diye de anılır; ama içinde süt yoktur, tamamen bitkiseldir. Kökeni Çin’e dayanır, bugün Japon, Kore ve Güneydoğu Asya mutfaklarının temel malzemelerindendir.

Tofunun kendine ait belirgin bir tadı yoktur. Bu bir kusur değil, en büyük avantajıdır: Marine edildiği sosun, birlikte pişirildiği baharatın tadını alır. Bu yüzden aynı paket tofu bir gün köride, ertesi gün menemende, bir başka gün tatlıda kullanılabilir.

Tofu nasıl yapılır?

Üretim üç adımda özetlenebilir:

  1. Soya fasulyeleri ıslatılır, suyla öğütülür ve kaynatılarak soya sütü elde edilir.
  2. Sıcak soya sütüne bir pıhtılaştırıcı eklenir. En yaygın olanları nigari (magnezyum klorür) ve kalsiyum sülfattır. Süt, peynir yapımındaki gibi kesilip lor kıvamına gelir.
  3. Lor kalıplara alınıp preslenir ve suyu süzülür. Ne kadar çok preslenirse tofu o kadar sert olur.

Ambalajın üzerindeki içindekiler listesi bu yüzden genelde çok kısadır: su, soya fasulyesi, pıhtılaştırıcı ve bazen tuz.

Tofu çeşitleri

Sert (sade) tofu

Preslenmiş, kesilebilen ve şeklini koruyan tofudur. Kızartma, sote, ızgara, fırın ve tofu scramble (vegan menemen) için en uygun çeşittir. Yeni başlayanlar için en kolay seçenek budur.

Aromalı tofu

Tütsülü, kekikli, baharatlı, domatesli ya da zerdeçallı tofular hazır tatlandırılmıştır. Marine etmeye gerek kalmadan dilimleyip salataya, sandviçe veya kahvaltı tabağına ekleyebilirsin; tavada kısa süre çevirince de çok lezzetli olur.

Silken (ipeksi) tofu

Preslenmeden kalıba alınan, puding kıvamında, çok yumuşak tofudur. Kesip kızartmaya uygun değildir; blenderda çekilerek tatlıların, soğuk soslarının, smoothie’lerin ve vegan kremaların tabanı olarak kullanılır. Miso çorbasına küp küp de eklenebilir.

Tofunun besin değeri

Tofu, bitkisel protein açısından zengin bir besindir. Protein miktarı sertliğine ve markasına göre değişir; ambalaj etiketlerine göre 100 gram tofuda yaklaşık 8 ile 17 gram arasında protein bulunur. Sert tofu, suyu daha çok alındığı için gram başına daha fazla protein içerir. Bitkisel olduğu için kolesterol içermez. Soya alerjin varsa tofu tüketmemelisin; glüten hassasiyetin varsa da aynı hatta glütenli ürün işlenip işlenmediğini etiketten kontrol etmekte fayda var.

Diğer bitkisel protein kaynaklarını merak ediyorsan Vegan Protein Kaynakları rehberimize göz atabilirsin.

Tofu nasıl pişirilir?

Tofuyu ilk deneyenlerin en sık yaptığı hata, onu paketten çıkardığı gibi pişirmek. Birkaç basit adımla sonuç tamamen değişir:

  1. Suyunu sık: Sert tofuyu temiz bir havluya sar, üzerine kesme tahtası ve ağır bir tencere koy, 15–20 dakika beklet. Suyu alınan tofu hem daha iyi kızarır hem de sosu daha çok çeker.
  2. Kes ve marine et: Küp, dilim ya da üçgen kes. Soya sosu, sarımsak, zencefil, biraz akçaağaç şurubu ya da pul biberle en az 15 dakika marine et.
  3. Nişastaya bula: Çıtır sonuç için marine edilmiş tofuyu bir kaşık mısır nişastasına bula.
  4. Yüksek ateşte pişir: Az yağlı, iyice ısınmış tavada her yüzü altın rengi olana kadar çevir. Fırında yapmak istersen 200 °C’de 25–30 dakika, arada bir kez çevirerek pişir.

Tofu ile 5 pratik fikir

  • Tofu scramble: Ufaladığın sert tofuyu soğan, biber, zerdeçal ve kara tuzla (kala namak) tavada çevir; yumurtasız menemen hazır. Diğer ikameler için Yumurta Yerine Ne Kullanılır? yazımıza bak.
  • Çıtır tofu bowl: Pirinç, taze sebzeler ve susamlı sosla. Adım adım tarif: Çıtır Tofu Bowl.
  • Köri ve stir-fry: Kızarttığın tofuyu hindistan cevizi sütlü köriye ya da sebzeli soya soslu sotene ekle.
  • Kahvaltı tabağı: Tütsülü ya da kekikli tofuyu ince dilimleyip domates ve zeytinle servis et.
  • Tatlı ve sos: Silken tofuyu eritilmiş bitter çikolatayla blenderdan geçir; birkaç saat buzdolabında beklet, kremsi bir mus olsun.

Tofu nasıl saklanır?

Açılmamış tofu buzdolabında, son tüketim tarihine kadar saklanır. Paketi açtıktan sonra kalan tofuyu üzerini örtecek kadar temiz suyla kapalı bir kaba al, suyunu her gün değiştir ve birkaç gün içinde tüket. Tofu dondurulabilir de: Çözüldükten sonra dokusu daha süngerimsi ve lifli olur, sosu daha iyi çeker. Bunu sevenler tofuyu bilerek dondurur.

Tempeh nedir?

Tempeh, Endonezya kökenli, bütün soya tanelerinin fermente edilerek kek gibi sıkı bir blok haline getirilmesiyle yapılan bir besindir. Tofudan farklı olarak soya taneleri bütün halde kalır; bu yüzden dokusu daha sıkı, tadı daha belirgin ve fındıksıdır. İnce dilimleyip marine ettikten sonra tavada çıtır kızartmak, sandviçe ya da bowl’a eklemek en kolay kullanım şeklidir.

Tofu nereden alınır?

Etik Bakkal’da sade, tütsülü, kekikli, baharatlı ve zerdeçallı tofular ile tempeh tek rafta: Tofu ve Tempeh kategorisine göz atabilir, Ankara’daki iki şubemizden alabilir ya da online sipariş verebilirsin.

Sık sorulan sorular

Tofu peyniri ile tofu aynı şey mi?

Evet. Tofu peyniri ve soya peyniri, tofunun Türkçedeki diğer adlarıdır. Süt içermez.

Tofu çiğ yenir mi?

Tofu, kaynatılmış soya sütünden yapıldığı için paketinden çıkarıldığı haliyle de yenebilir. Salatalarda ve aromalı tofularda sık yapılan budur; yine de ambalajdaki kullanım önerisine uymak en iyisi.

Tofunun tadı neye benzer?

Sade tofunun tadı çok hafiftir; tek başına yendiğinde lor peynirini andırır. Asıl lezzetini marinattan, sostan ve pişirme yönteminden alır.

Tofu glütensiz mi?

Sade tofunun içeriğinde glüten bulunmaz; ancak bazı ürünler glütenli ürünlerle aynı hatta üretilebilir. Glüten hassasiyetin varsa etiketi kontrol et.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir